Răng lung lay là tình trạng răng mất đi sự ổn định trong xương hàm, có thể dao động nhẹ khi chạm vào hoặc trong quá trình ăn nhai. Nguyên nhân thường gặp bao gồm viêm nha chu, chấn thương, tiêu xương ổ răng hay các bệnh lý làm suy yếu mô nâng đỡ quanh răng. Biểu hiện dễ nhận biết là răng lỏng lẻo, đau nhức khi nhai, nướu sưng đỏ, chảy máu chân răng và hơi thở có mùi. Tùy theo mức độ và nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp như làm sạch – kiểm soát viêm nha chu, cố định răng lung lay, chỉnh nha hoặc can thiệp phục hồi mô xương – nướu để giúp răng chắc khỏe trở lại.
Răng lung lay là gì?
Răng lung lay là tình trạng răng không còn vững chắc, có thể di chuyển nhẹ hoặc lỏng lẻo khi chạm vào. Hiện tượng này xảy ra khi mối liên kết giữa răng – nướu – xương ổ răng bị suy yếu.
Ở trẻ em, răng lung lay là bình thường do giai đoạn thay răng sữa. Tuy nhiên, ở người trưởng thành, đây là dấu hiệu bất thường cảnh báo các bệnh lý như viêm nha chu, tiêu xương hàm, sâu răng nặng hoặc rối loạn nội tiết.
Nguyên nhân khiến răng bị lung lay
1. Răng sữa lung lay tự nhiên
Từ 6–12 tuổi, răng sữa của trẻ sẽ dần lung lay và rụng để nhường chỗ cho răng vĩnh viễn mọc lên. Đây là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường.
2. Do tuổi tác
Khi bước vào tuổi trung niên và cao tuổi, mật độ xương giảm, nướu yếu, men răng mòn khiến răng dễ bị lỏng lẻo. Các tổn thương tích lũy từ sâu răng hay chấn thương trước đó cũng góp phần làm răng lung lay.
3. Viêm nha chu
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Vi khuẩn từ mảng bám gây viêm và phá hủy mô nâng đỡ răng, khiến răng mất liên kết với nướu và xương hàm. Nếu không điều trị sớm, răng có thể rụng vĩnh viễn.
4. Tác động ngoại lực
Tai nạn, té ngã hoặc thói quen cắn vật cứng (mở nắp chai, xé bao bì…) đều có thể làm tổn thương chân răng và khiến răng lung lay.
5. Sâu răng nặng
Sâu răng tiến triển vào tủy khiến răng mất nguồn nuôi dưỡng, dần yếu đi và dễ lung lay.
Trong trường hợp tủy hoại tử, cần nhổ răng và phục hình để tránh nhiễm trùng.
6. Tiêu xương hàm
Sau khi mất răng nhưng không trồng lại, vùng xương hàm bên dưới sẽ tiêu dần, làm nướu tụt và các răng bên cạnh lung lay theo thời gian.
7. Loãng xương
Mật độ xương giảm khiến xương hàm yếu đi. Một số thuốc điều trị loãng xương còn gây tác dụng phụ làm tổn thương xương hàm.
8. Phụ nữ mang thai
Sự thay đổi nội tiết (estrogen và progesterone tăng cao) làm nướu mềm, dây chằng quanh răng giãn ra khiến răng dễ lung lay tạm thời.
9. Thói quen nghiến răng
Nghiến răng khi ngủ tạo áp lực lớn lên răng, khiến răng mòn, yếu và dần lỏng lẻo.
10. Chế độ ăn uống kém khoa học
Thiếu canxi, vitamin D, C làm giảm độ chắc khỏe của xương và răng, khiến răng dễ lung lay.
11. Ảnh hưởng từ thuốc hoặc bệnh toàn thân
Một số thuốc hóa trị, kháng sinh dài ngày hay bệnh lý mạn tính (tiểu đường, ung thư…) có thể ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.
Dấu hiệu nhận biết răng đang bị lung lay
-
Răng lỏng lẻo khi ăn nhai hoặc chạm nhẹ.
-
Đau, ê buốt khi ăn đồ nóng – lạnh.
-
Chảy máu chân răng, nướu sưng đỏ, có mủ.
-
Khớp cắn thay đổi, cảm giác răng “lệch vị trí”.
-
Hơi thở hôi kéo dài dù đã vệ sinh răng miệng kỹ.
Cách khắc phục răng lung lay hiệu quả
1. Điều trị viêm nha chu
Bác sĩ sẽ cạo vôi răng, làm sạch túi nha chu và kết hợp thuốc kháng sinh để loại bỏ vi khuẩn, giúp mô nướu phục hồi và răng chắc lại.
Trường hợp nặng có thể phải phẫu thuật lật vạt nướu hoặc ghép xương.
2. Nẹp cố định răng
Nếu răng lung lay do chấn thương, bác sĩ sẽ nẹp răng vào các răng khỏe bên cạnh để giữ ổn định trong thời gian mô quanh răng phục hồi.
3. Ghép nướu hoặc ghép xương
Khi tiêu xương hoặc tụt nướu, bác sĩ sẽ ghép mô hoặc xương nhân tạo để tái tạo nền nâng đỡ, giúp răng vững chắc hơn.
4. Trồng răng phục hình
Nếu răng đã mất hoặc không thể cứu, có thể làm cầu răng sứ hoặc trồng Implant để khôi phục chức năng ăn nhai và ngăn tiêu xương.
5. Bổ sung dinh dưỡng
Tăng cường canxi, vitamin D, C, và thực phẩm giàu khoáng chất giúp cải thiện sức khỏe xương răng.
Răng lung lay có nguy hiểm không?
Răng lung lay không chỉ gây khó khăn khi ăn nhai mà còn có thể dẫn đến:
-
Tiêu xương hàm, viêm nhiễm lan rộng.
-
Mất răng vĩnh viễn.
-
Ảnh hưởng đến thẩm mỹ, phát âm và tự tin khi giao tiếp.
Nếu răng lung lay đi kèm đau, chảy máu, sưng nướu, bạn nên đến nha khoa sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Có nên nhổ răng lung lay không?
Tùy nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định:
-
Nên nhổ: nếu răng sâu nặng, viêm tủy không hồi phục, chân răng gãy hoặc tiêu xương nghiêm trọng.
-
Không nên nhổ: nếu răng chỉ lung lay nhẹ, do va chạm hoặc do thay đổi nội tiết (như phụ nữ mang thai).
Tuyệt đối không tự nhổ răng tại nhà vì có thể gây nhiễm trùng và mất máu.
Cách phòng ngừa răng bị lung lay
-
Vệ sinh răng miệng đúng cách: đánh răng 2 lần/ngày, dùng chỉ nha khoa và nước súc miệng kháng khuẩn.
-
Khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần để lấy vôi răng và phát hiện sớm bệnh lý.
-
Ăn uống lành mạnh: hạn chế đồ ngọt, nước có gas; tăng thực phẩm chứa canxi, vitamin D, rau xanh.
-
Đeo máng bảo vệ khi chơi thể thao hoặc nghiến răng khi ngủ.
-
Không hút thuốc, tránh thức khuya, duy trì lối sống lành mạnh.
Tổng kết
Răng lung lay là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe răng miệng đang gặp vấn đề. Phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp giữ lại răng thật, mà còn bảo vệ cấu trúc xương hàm và nướu lâu dài.
👉 Nếu bạn đang gặp tình trạng răng lung lay, hãy đến Nha khoa Famident để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán nguyên nhân và điều trị đúng cách.
